Nieuwe Kabinet Bezuinigt 215 Miljoen op Sectorplannen: Rampzalige Gevolgen voor Farmaceutische Innovatie en Gezondheidszorg
Met grote verbazing heeft de Raad voor de Farmaceutische Wetenschappen kennisgenomen van de afspraken die zijn gemaakt in het hoofdlijnenakkoord ‘Hoop, lef en trots’ van het nieuwe kabinet. Vanaf 2026 wil het kabinet 215 miljoen euro bezuinigen op de sectorplannen van het hoger onderwijs en wetenschap. Naast de op termijn structurele 293 miljoen bezuiniging op internationale studenten en 150 miljoen per 2025 op wetenschappelijk onderzoek en de totale besparing tot 2035 via de groeifondsen van 6.8 miljard, raakt dit de farmaceutische wetenschappen diep in het hart van de sector en zal grote maatschappelijke consequenties hebben, in het bijzonder op het gebied van onze gezondheid, de zorg en de Nederlandse (kennis)economie.
De noodzaak voor structurele investeringen
De bezuinigingen zijn ronduit desastreus in een tijdperk waarin Nederland staat voor grote uitdagingen, zoals de vergrijzing van de bevolking, een toename van chronische aandoeningen en de noodzaak van betaalbare gepersonaliseerde geneesmiddeltherapie voor een toenemend aantal ziekten. Tevens is er een te grote afhankelijkheid van andere landen voor de ontwikkeling en productie van geneesmiddelen. De vraag vanuit de maatschappij voor multidisciplinaire geneesmiddelonderzoekers is hoog. Een derde van de innovatieve farmaceutische bedrijven die zich in Nederland willen vestigen heeft een probleem bij het vinden van hoogopgeleide farmaceutische professionals. Daarnaast is per jaar behoefte aan tussen de 185 en 210 extra apothekers. De sector kampt echter reeds verscheidene jaren met capaciteitsproblemen. De verhouding tussen het aantal studenten en stafleden oefent grote (toenemende) druk uit op zowel de kwaliteit van onderwijs als onderzoek. Recent onderzoek door de arbeidsinspectie bevestigt dit beeld, universitaire medewerkers hebben structureel te veel taken en verantwoordelijkheden waardoor zij veelvuldig meer uren draaien per week dan waarvoor zij zijn aangesteld.
Waarop is ingezet de afgelopen 1,5 jaar
Met de sectorplanmiddelen heeft de sector met volle overtuiging ingezet op verlaging van de extreem hoge werkdruk en waarborging van de kwaliteit van het farmaceutisch onderwijs en onderzoek door onder meer de aanstelling van veelbelovende jonge universitair docenten. Ook is sterk geïnvesteerd in samenwerking tussen de partner-universiteiten op het gebied van farmaceutisch onderwijs en onderzoek. Er wordt gewerkt aan een gezamenlijk kader voor de opleidingen, wat inspeelt op nieuwe ontwikkelingen en wat samenwerking en efficiënter gebruik van expertise stimuleert. Ook wordt sterk ingezet op gezamenlijke innovaties voor de ontwikkeling van beter voorspellende modellen, resulterend in versnelde ontwikkeltrajecten voor nieuwe geneesmiddelen, een belangrijk zwaartepunt binnen de sector.
Grote consequenties van de aangekondigde bezuinigingen
Door het wegbezuinigen van de sectorplaninvesteringen zal de sector niet langer de cruciale bijdrage kunnen blijven leveren aan het oplossen van de grote uitdagingen op het gebied van gezondheid en zorg waar Nederland voor staat en zal de positie van Nederland als (kennis)economie mondiaal verzwakken. De situatie zal ook verregaande gevolgen hebben voor de bestaanszekerheid van de veelal jonge onderzoekers die momenteel zijn aangesteld op deze (als structureel beloofde) middelen en daarmee de verdere overbelasting van zittende medewerkers. Kortom, de aangekondigde bezuinigingen bedreigen de toekomst van farmaceutische innovatie in Nederland, de toekomst van vele jonge onderzoekers en docenten, de kwaliteit van het farmaceutisch onderwijs en de gezondheid en zorg van iedere Nederlander.
Plannen moeten van tafel om het tij te keren
Dit alles baart de Raad voor de Farmaceutische Wetenschappen grote zorgen en wij zijn daarom van mening dat het plan om te bezuinigen op sectorplanmiddelen zo snel mogelijk van tafel moet. De Raad gaat hier graag over in gesprek met de nieuwe minister.